KUMP 4

oleh: Noor Hamizah Abdul Razak / Nina Ooi Lay Keng

PENGENALAN
Menurut teori Pavlov, setiap rangsangan akan menimbulkan gerak balas. Gerak balas bermaksud apa sahaja tingkah laku yang timbul akibat daripada rangsangan yang dilakukan. Manakala rangsangan pula adalah apa sahaja bentuk tenaga yang menimbulkan gerak balas (Ee Ah Meng 1994).

Pembelajaran boleh berlaku akibat kaitan di antara rangsangan dengan gerak balas. Rangsangan juga boleh dikaitkan dengan satu rangsangan yang lain untuk mendatangkan pembelajaran. Pembelajaran yang berlaku kerana perkaitan di namakan pelaziman manakala pembelajaran akibat dari perkaitan dua rangsangan di namakan pelaziman klasik.

 

Contohnya, apabila guru memberikan arahan supaya murid berdiri, maka murid dengan cepat akan berdiri. Jadi, daripada situasi tersebut, arahan yang diberikan oleh guru ialah rangsangan, manakala tindakan berdiri ialah gerakbalas.

 

Hasil daripada kajiannya, Pavlov berpendapat bahawa pembelajaran boleh berlaku kesan daripada rangsangan dengan gerakbalas. Pembelajaran yang berlaku melalui perkaitan tersebut dinamakan sebagai pelaziman dan pembelajaran yang berlaku akibat dua ransangan ini dikenali sebagai pelaziman klasik.

 

Pelaziman klasik ini juga mengaitkan simbol-simbol dengan apa yang dilambangkan, mengaitkan nama dengan watak, mengaitkan istilah teknik di dalam fizik dengan apa yang dimaksudkan atau mengaitkan tarikh dengan peristiwa (Sulaiman 1997).

TEORI PELAZIMAN KLASIK IVAN PAVLOV

Berdasarkan hukum perkaitan ini, Pavlov mencadangkan bahawa proses asas pembelajaran ialah pembentukan perkaitan antara RANGSANGAN (R) dan sesuatu GERAK BALAS (G). Pavlov cuba membuktikan teori pembelajaran ini dengan menjalankan kajian ke atas anjing. Dia dapati bahawa apabila anjing melihat bekas dengan makanan, air liur haiwan itu keluar. Dia membuat kesimpulan bahawa anjing tersebut telah 'belajar' mengaitkan bekas makanan yang dilihat dengan makanan yang akan diberikan kelak. Pavlov melanjutkan kajiannya dengan menguji hipotesis bahawa sesuatu organisme boleh diajar bertindak dengan pemberian sesuatu rangsangan.

 

Contoh : apabila kita melihat rumah yang besar dan cantik, kita akan membuat andaian, rumah yang besar dan cantik itu milik seseorang yang kaya. Andaian ini dilakukan bergantung kepada pengalaman yang pernah kita lalui.

Kesimpulan kajian Pavlov ialah :

1. Penguasaan(Acquisition)

Penguasaan atau bagaimana organisme mempelajari sesuatu gerakbalas atau respons baru berlaku berperingkat-peringkat. Lebih kerap organisma mencuba,lebih kukuh penguasaan berkenaan.

2. Generalisasi(Generalisation)

Pavlov menggunakan bunyi loceng yang berlainan nada,tetapi anjing masih mengeluarkan air liur.Ini menunjukkan bahawa organisme telah terlazim dengan dikemukakan sesuatu rangsangan tak terlazim(RTT) juga akan menghasilkan gerak balas terlazim (GT=air liur) walaupun rangsangan itu berlainan atau hampir sama.

3. Diskriminasi (Discrimination)

Pavlov mendapati bahawa apabila dia menukar nada bunyi loceng,anjing masih mengeluarkan air liur.Apabila nada jauh berbeza daripada bunyi asal,anjing itu tidak mengeluarkan air liur. Ini menunjukkan bahawa organisme berkenaan dapat membezakan atau mendiskriminasi antara rangsangan yang dikemukakan dan memilih untuk tidak bertindak atau bergerak balas.

4. Penghapusan (Extinction)

Sekiranya sesuatu rangsangan terlazim(loceng) tidak diikuti dengan rangsangan tak terlazim (makanan),lama-kelamaan organisme itu tidak akan bertindak balas.Gerak balas berperingkat-peringkat terhapus.

IMPLIKASI TEORI PELAZIMAN KLASIK KE ATAS PENGAJARAN 

DAN PEMBELAJARAN

Menurut teori pelaziman klasik, cara pembelajaran yang sesuai ialah menggunakan ransangan tak terlazim dikaitkan dengan ransangan terlazim. Hal ini dibuktikan oleh Pavlov dan Watson melalui kajian yang mereka jalankan iaitu Eksperimen Little Albert dan eksperimen ke atas anjing. Eksperimen-eksperimen tersebut secara ringkasnya menekankan bahawa, peneguhan atau keselesaan kepada responden pada awalnya. Kemudian, setelah responden terbiasa dengan keadaan tersebut, penghapusan akan dijalankan.

Melalui teori yang dikemukakan oleh kedua- dua tokoh tersebut, dapatlah digunakan oleh para pendidik dalam pengajaran dan pembelajaran. Antara implikasi teori tersebut dalam P&P ialah :

 

gerak balas positif (perhatian dan penglibatan murid- murid dalam P&P) dapat dipupuk melalui pelaziman klasik. Selain daripada itu juga, ia perlu berkaitan dengan pengetahuan sedia ada murid- murid untuk memudahkan proses P&P. Contohnya, jika seorang guru ingin mengajarkan perkataan “bola” kepada murid, pastikan murid mampu menyebut perkataan tersebut terlebih dahulu apabila ditunjukkan sebiji bola kearahnya. Kemudian, tunjukkan kad perkataan bola disertakan dengan sebiji bola untuk mendapat gerak balas murid tersebut. Aktiviti tersebut diulang beberapa kali sehinggalah murid mampu menyebut perkataan buku apabila ditunjukkan kad perkataan kepadanya.

 Guru perlu memberikan latihan yang cukup untuk mengukuhkan ransangan terlazim dengan gerak balas terlazim. Contohnya, memberikan penyelesaian masalah matematik dengan kerap kali. Seterusnya, gunakan peneguhan sekunder untuk mengekalkan gerak balas terlazim yang menunjukkan fenomena proses penghapusan iaitu gunakan ransangan baru bagi memotivasikan murid semasa aktiviti pembelajaran. Sebagai contoh, jika sebelum ini guru memberikan gula- gula, pada suatu hari guru memberikan pensel sebagai peneguhan. Malah, guru perlu membantu murid memulihkan ingatan dengan memberikan masa rehat yang cukup sehingga segala gangguan pembelajaran yang sedia ada dihilangkan.

Dalam pembelajaran, penghapusan boleh berlaku jika peneguhan tidak diberikan. Ini bermakna, sekiranya sesuatu tingkahlaku tidak diperkukuhkan melalui ganjaran, tingkahlaku itu mungkin akan terhapus begitu sahaja. Konsep pemulihan serta-merta juga dapat membantu seseorang guru meningkatkan keberkesanan pembelajaran.

KUMP 3: Konsep P&P

oleh: Noor 'Afifah Md Arifin / Shazuana Mohd Saad

Konsep Asas Pengajaran

Pengajaran : Satu cara untuk menyediakan pelajar dengan pengetahuan dan kemahiran yang diperlukan untuk berfungsi dengan baik.

-       Pengajaran merupakan proses untuk menyampai dan menyumbang idea-idea serta memudah cara pembinaan ilmu, menentukan standard dan menggalakkan kreativiti, membantu pelajar untuk belajar dan mencabar pelajar ke arah pencapaian potensi yang optimum

 Prinsip-Prinsip Pembelajaran

 

Lapan prinsip yang diadaptasi daripada model Ewell (1997) :

1.    Penglibatan aktif

2.    Perkaitan dan corak/Konstruktivisme

3.    Pembelajaran informal

4.    Pengalaman langsung

5.    Situasi mendesak (Compelling situation)

6.    Maklum balas berterusan

7.    Suasana yang menyeronokkan

8.    Refleksi

1. Penglibatan aktif 

Merupakan keadaan di mana pelajar berinteraksi secara aktif dengan bahan pembelajaran serta dapat mengigat kembali maklumat dengan berkesan.

Contoh aktiviti pembelajaran aktif terdiri daripada :

a)    Perbincangan secara kelas atau secara online

b)    Pembelajaran koperatif : contohnya think-pair-share iaitu pelajar mengambil masa untuk mengigati pelajaran lepas dan berbincang dengan rakan sebaya. Kemudian mereka berkongsi pengalaman dan idea dengan kelas sebagai perbincangan formal. Guru berperanan menerangkan kekeliruan yang wujud.

c)    Latihan bertulis : contohnya one minute paper untuk pelajar meninjau dan membuat review bahan pembelajaran.

d)    Aktiviti mengkaji proses semula jadi dalam ekosistem serta membina model-model proses semula jadi.

2. Perkaitan dan corak

Adaptasi terhadap konteks pembelajaran baru dan tugasan dengan mengait, mengorganisasi dan menggunakan pengetahuan serta kemahiran yang telah dipelajari ke dalam struktur-struktur baharu.

3. Pembelajaran Informal

Pembelajaran tidak hanya berlaku di dalam bilik darjah ataupun dalam waktu pengajaran. Pembelajaran merupakan sesuatu yang tidak formal dan boleh dipelajari di mana-mana sahaja serta pada bila-bila masa.

4. Pengalaman langsung

Pembelajaran langsung bergantung kepada proses pelajar membina makna berdasarkan pengalamannya

Contoh :

Pelajar di bawa ke zoo di mana pembelajaran melalui pemerhatian dan interaksi dalam persekitaran zoo berbanding dengan membaca tentang haiwan di dalam buku.

5. Situasi mendesak 

Situasi yang kompleks dan mendesak akan dapat memotivasikan pelajar untuk mencari penyelesaian

Antara cara guru boleh mewujudkan situasi mendesak ialah :

a)    Menyediakan standard tinggi terhadap tingkah laku pelajar di dalam atau di luar bilik darjah.

b)    Memberi pelajar tanggungjawab yang lebih dalam kepimpinan

c)    Mewujudkan jadual dan persekitaran yang menggalakkan aktiviti secara intensif.

d)    Menyediakan pembelajaran secara kontekstual

6. Maklum Balas Berterusan

Maklumat yang diberikan kepada individu tentang kesesuaian tindakan serta responds mereka.

·         Pelajar dapat menyemak kesesuaian prestasi serta memantau kemajuan pembelajaran

·         Maklum balas positif untuk : memberikan maklumat kpd pelajar tentang aspek pembelajaran atau perlakuan yg sesuai.

·         Maklum balas negatif untuk : memaklumkan perlakuan yang salah

·         Maklum balas berkesan ialah maklum balas berdasarkan analisis yang tepat tentang prestasi pelajar dalam situasi pembelajaran

7. Suasana yang menyeronokkan

Menurut Ewell (1997) suasana yang menyeronokkan ialah : interaksi peibadi dan sokongan padu daripada guru secara peribadi.

·         Persekitaran emosi bilik darjah dipengaruhi suara guru, gaya kepimpinan, guru, sikap, kemesraan, kawalan kelas dan penggunaan ganjaran di dalam bilik darjah.

8. Refleksi

·         Proses memikirkan atau merenung kembali pengalaman dan impilikasinya terhadap diri kita

-       Amalan refleksi dapat merangsang kemahiran penilaian kendiri yang memberikan hala tuju tentang apa yang telah dicapai dan apa yang perlu ditambah baik.